​Koah Nedir?Prof. Dr. Numan Numanoğlu Oluşturuldu: 2015-12-31 22:00:00
Görüntü Sayısı: 5172

​Koah Nedir?

"Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı"nın baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); tam olarak geri dönüşümlü olmayan, ilerleyici hava akımı kısıtlanması ile karakterize bir hastalıktır.


​Koah Nedir?

KOAH NEDİR?

"Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı"nın baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır.

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); tam olarak geri dönüşümlü olmayan, ilerleyici hava akımı kısıtlanması ile karakterize bir hastalıktır.

Dünyada KOAH'lı hastaların ancak %25-40'ı, ülkemizde ise %8.4'ü KOAH tanısı almaktadır.

KOAH en önemli ölüm nedenleri arasında, dünyada 4.ve Türkiye'de ise 3. sıradadır. Diğer önde gelen ölüm nedenlerinde ciddi bir düşüş olmasına rağmen KOAH mortalitesinde %163'lük bir artış öngörülmektedir.

KOAH gelişimine yol açtığı en iyi bilinen genetik faktör alfa-1 antitripsin eksikliğidir.

Sigara bilinen en önemli KOAH nedenidir.

Genel anlamda sigara içenlerde KOAH gelişme riski %20 civarında olup, yaşla birlikte bu oranda belirgin artış görülür.

KOAH gelişiminde; sigaraya başlama yaşı, sigara içme süresi ve günlük içilen sigara sayısı gibi faktörler önemlidir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda kadınların sigara dumanına erkeklerden daha duyarlı olduğu bildirilmiştir. Pasif olarak sigara dumanına maruziyetin de KOAH gelişme riskini, hiç sigara dumanına maruz kalmamış kişilere oranla belirgin olarak arttırdığı bilinmektedir.

Her türlü iş ortamında (fabrikalar, açık veya kapalı üretim tesisleri, çiftlikler gibi) akciğerlere zarar verebilecek çeşitli gaz ve tozlara inhalasyon yolu ile uzun süre maruz kalınması sonucu KOAH gelişebilir. Kömür ve diğer metallerin işçiliğinde, ulaşım sektöründe, odun işçiliği, kağıt imalatında çalışanlarda, çimento, tahıl ve tekstil işçiliğinde hastalık görülme olasılığı daha fazladır. Dünya genelinde yaklaşık 3 milyar insanın ısınma ve yemek pişirme amacı ile kullandığı biomas (tezek, odun, diğer organik yakıtlar) maruziyeti KOAH'ın önemli bir nedenidir. Kentlerdeki hava kirliliği hem KOAH oluşumuna neden olmakta, hem KOAH alevlenmelerine neden olmaktadır.

Anne ve babası sigara içen çocuklarda solunum sistemi hastalıklarına daha fazla rastlanır. Bebeklerde doğumda akciğerlerin %15'i mevcut olup 8 yaşına kadar geri kalan %85'i gelişmektedir. Bu yaşlarda geçirilen infeksiyonlar nedeniyle düşük solunum fonksiyonlarına sahip bireylerde KOAH gelişimi riskinin arttığı gösterilmiştir.

Astım hastalarının %20'sinde ilerleyen yaşla birlikte KOAH gelişmektedir.

​Koah Nedir?

KOAH; sigara dumanı, toksik gaz ve partiküllere maruziyet sonucu akciğerde enflamasyon, doku hasarı, tamir ve savunma mekanizmalarındaki hasarlanma ile oluşur.

KOAH'daki patolojik değişiklikler büyük hava yolları, küçük hava yolları, akciğer parankimi ve pulmoner damarlarda gelişir.

Nefes darlığı, kronik öksürük veya balgam çıkarma yakınması olan ve/veya KOAH risk faktörlerine maruziyet öyküsü olanlarda KOAH düşünülmeli ve tanı spirometri ( solunum fonksiyon testleri ) ile doğrulanmalıdır.

KOAH'da yakınmalar :

  • Nefes darlığı

Nefes darlığı hastayı hekime götüren en önemli yakınmadır. Hastalar nefes darlığını "tıkanma, hava açlığı, nefes almada zorluk, çabuk yorulma, bacak yorgunluğu" gibi ifadelerle tanımlayabilir.

Hızlı yürüyüş, merdiven çıkma ya da yokuş tırmanmada hissedilir. İleri safhada soyunup giyinme gibi işlerde de darlık hissedilir.

  • Kronik öksürük

KOAH'ın ilk semptomu sıklıkla kronik öksürük olup, hastalar tarafından sigaraya bağlanır ve önemsenmez. Genellikle balgamlıdır. Sabahları fazladır.

  • Kronik balgam çıkarma

Genellikle beyaz renklidir.

İltihaba bağlı ataklarda miktarı artar ve sarı-yeşil renge döner.

  • Hışıltı veya göğüste sıkışma hissi
  • Yorgunluk, halsizlik ve depresyon görülür.
  • İleri dönemlerde kanın yeterince oksijenlenememesi sonucu parmak uçları, dil, dudaklar ve kulak memeleri mavi-mor renk alır.
  • Ağır hastalarda kandaki karbondioksitin atılamamasına bağlı olarak uykuya eğilim artar.​Koah Nedir?

Tanıda uzmana yönlendirme endikasyonları:

• Tanıda şüphe varsa,

• Semptomlar kırk yaş altında başladıysa (alfa-1 antitripsin eksikliği),

• Semptomlar hava yolu obstrüksiyonunun şiddeti ile örtüşmüyorsa uzmana yönlendirilmelidir.

Haftanın çoğu günü öksürüyorsanız,

Haftanın çoğu günü balgam çıkarıyorsanız,

Yaşıtlarınıza göre nefesiniz daha kolay daralıyorsa,

40 yaşın üstündeyseniz,

KOAH için göğüs hastalıkları uzmanına başvurmanız gereklidir.

KOAH'tan Korunma Yolları

  • Sigarayı bırakmak ya da sigara içilen ortamlarda bulunmamak.
  • Toz ve dumana maruz kalınan mesleklerde çalışan kişilerin maske kullanmaları faydalıdır.
  • Ev içi ortamda yemek pişirme ve ısınma amacıyla biomas yakıtlar yerine başka kaynaklar kullanılmalıdır.
  • KOAH'lıların soğuk hava, tozlu-dumanlı ve sigara içilen ortamlardan uzak durması önerilir.
  • Her yıl eylül-ekim-kasım aylarında grip aşısı yaptırmaları önerilir.
  • Uygun olgularda 6 yılda bir zatüree aşısı önerilir.

KOAH'lılara Pratik Öneriler

  • Banyodan sonra bornoz giyin.
  • Oturarak tıraş olun.
  • Nemi önlemek için banyoda kapıyı açık bırakın.
  • Bol ve önden düğmeli giyecekleri tercih edin.
  • Bağcıksız ayakkabıları tercih edin.
  • Yemek pişirirken mutfağınızı havalandırın.
  • Oturarak çalışın.
  • İlaçlarınızı yatağınızın baş ucunda tutun.
  • Alışverişte el arabası kullanın.
  • Merdiven çıkarken dinlenin.

Bu yazı Prof. Dr. Numan Numanoğlu tarafından yazıldı ve 5172 kere izlendi.


Yorumlar

Yükleniyor...